hôm mình ra sân bay rời hà nội, hoa phượng đang nở đỏ rực dọc đường. ở hà nội cứ nhìn đường có hoa gì đang nở hoặc đang được bán là biết đang tháng mấy. bên này cũng có phượng nhưng không nhiều bằng ở nhà. nhưng rất nhiều hoa sứ. dọc đại lộ lớn nhất ở đây hoa sứ trồng 2 bên đường, đi bộ tha hồ mà vẩn vơ và hít hà.
mình đã thuê xe máy để đi lại cho tiện. may cái là bên này toàn xe ga giống xe mình đi ở nhà, nhỏ và nhẹ. không chắc mình cũng không biết làm thế nào. thấy rất tự hào về bản thân là có thể chủ động đi lại được. bõ công bao mùa hè học đi xe máy ở nhà.
so với nhiều người, mình không phải thuộc dạng đi nhiều. vậy mà vẫn thấy sao cứ phải hướng bản thân nay đây mai đó. ngắn thì 2 tuần, nhiều thì mấy năm. để rồi bị hẫng vì sau mỗi lời chia tay là rất lâu hoặc sẽ không bao giờ gặp lại. để thời điểm đó thì ríu rít mỗi ngày rồi sau đó những liên lạc trở nên thưa thớt dần. để cái sự thân nó chuyển dạng. để trong tương lai khi nhìn lại chặng đường đó chỉ ô/à lên được 1 tiếng. chẳng hơn chẳng kém.
mình tiếc. khi hoàn hảo trở thành ngô nghê. khi đêm quá ngắn và câu chuyện vẫn còn dang dở. khi những rung động không chạm được vào nhau.
hôm rồi kể chuyện hiền nấu ăn ở nhà bác. mẹ bảo “có gì con cứ bảo bác cháu nấu tới bố cháu còn không ăn được nữa là” để bác được chuẩn bị trước tinh thần cho những lần sau và dù có muốn hay không cũng đành phải bỏ qua.
muốn viết một cái gì đấy vì đang có nhu cầu chia sẻ vậy mà chả biết bắt đầu từ đâu hay là nên viết gì. độ này chỉ ước giá như đầu óc mình vẫn còn chút lãng mạn, thơ mộng của hồi xưa thì tốt biết mấy, chắc mọi thứ sẽ tuôn ra một cách dễ dàng hơn.
vientiane phẳng lặng như tờ. mình nghĩ chắc chả khác hà nội vào đầu những năm 90s mấy (dựa theo mấy tiểu thuyết mình đọc) trừ việc vientiane có nhiều xe ô tô hơn. giờ cao điểm ở đây chắc như hồ gươm vào tầm 10h tối một ngày trong tuần. mọi người đi lại từ tốn, chậm chạp, chả ai còi, chả ai la hét giữa đường. tới rạp chiếu phim cũng không có. 6h tối là ngoài đường đã bắt đầu vắng người và xe. xe bus đi trong thành phố cũng không nên rất bất tiện cho những người mới tới mà ở xa trung tâm như mình. đi du lịch bằng máy bay từ vientiane tới đâu cũng đắt, và cũng chả có mấy chuyến bay. nhịp sống này chắc sống 2 tháng thì ổn chứ sống lâu hơn có khi thấy hơi tù túng.
có những thứ chắc cần thời gian mới đủ ngấm, đủ hiểu, rồi mới diễn tả thành lời được. chứ bây giờ có cố cũng không biết lưu lại những cảm xúc, những hành động vẫn còn mông lung trong đầu và chưa biết cắt nghĩa này ra sao cả. có những thứ chắc nên giữ lại cho riêng mình.
đợt này về hà nội mấy hôm đầu bị hẫng. chẳng phải vì hà nội thay đổi gì. mà vì hà nội không còn cảm giác quen thuộc và an toàn mà mình vẫn níu vào mỗi khi nhớ nhà. có lẽ cuộc sống ở bên sing đã trở nên quen thuộc. mấy hôm nay ngồi nhớ lại cái tuần cuối kì vừa rồi mà chỉ ước giá như nó được tua lại lần nữa để mình có thể trân trọng những giây phút đấy thêm chút xíu nữa thôi. trong đầu vẫn quay lại những hình ảnh và những cuộc trò chuyện trong tuần đấy, một cách rời rạc và thiếu sót lung tung.
ở bên kia trong nhà ai cũng thích hát. và thường mỗi lần hát là hát tiếng anh. mình chẳng dám ỉ ôi mấy bài trịnh công sơn với phú quang trong nhà sợ chúng nó phát khiếp. lâu dần thành quen. đợt này về nhà ngêu ngao mấy bài về hà nội chẳng còn cảm xúc dạt dào nữa mà lại cứ ngân nga mấy bài tiếng anh và thấy hợp với tâm trạng hơn.
hôm nọ bạn kể về mấy quán nhạc sống. trong lòng thấy dửng dưng. chứ hồi xưa là ô a ô ê và muốn đi nghe luôn. cũng chẳng còn muốn lang thang những con đường rợp bóng cây hay hồ tây lộng gió. tự nhủ có khi mình lớn rồi và chắc chẳng còn lãng mạn (rởm) nổi nữa. tự hỏi không biết có phải hồi xưa mình cường điệu nỗi nhớ hà nội và sự quyến rũ của hà nội lên gấp nhiều lần không.
hôm đấy trời không sao. để thấy đêm không phải là dài. với những tiếng ngáy đều đều trong vòng giây phút rồi lại giật mình tỉnh dậy cứ thế kế tiếp nhau. đển thấy mình có thể dửng dưng đến bất ngờ. và để thấy cuộc sống đôi khi hơi phũ.
bây giờ. đã có những chuyện chẳng còn kể cho mẹ nghe.
lại một chuyến đi nữa vừa qua. học ở bên này được cái tiện là đi du lịch các nước xung quanh khá rẻ và gần. lớp thì nhiều đứa bằng tuổi và thích khám phá các thành phố trong vùng. kuala lumpur và cameron highlands thì chả có gì đáng nói. nhiều lúc đi du lịch chủ yếu là đi với ai chứ cũng chẳng phải là đi đâu.
lại một năm học nữa vừa qua. chẳng hiểu từ bao giờ mình chả coi trọng điểm chác nữa. không có áp lực điểm cao cuộc sống bớt xì trét và xinh xắn hẳn lên. bây giờ mới thấy đi học là sướng nhất. cuộc đời vô lo vô nghĩ.
lại tiếp tục chia tay sau khi vừa mới thân nhau xong. năm tới đứa bạn thân trong lớp sang Anh học theo chương trình dual degree của trường. nó mấy hôm nay khóc và than thở sợ xa mặt cách lòng và chia tay là coi như không bao giờ gặp mặt nhau nữa. mấy đứa bọn mình chỉ biết cười cười an ủi làm sao mà thế được và thể nào cũng có ngày gặp lại. câu cửa miệng của mấy đứa là có gì đám cưới đứa này đứa kia sau này sẽ là dịp hội tụ.
lại một mùa hè nữa rong ruổi ở 1 thành phố mới. mới thì cũng chẳng phải mới vì mình tới vientiane du lịch cách đây năm rưỡi rồi. nhưng để sống và biết rõ các ngóc ngách của thành phố thì chưa.
trong chuyến đi, có bạn cả nhóm trêu gọi là chú vì hơn cả nhóm tới chục tuổi giúp mình có cách nhìn khác về công việc trong tương lai. và mình thấy việc được mát xa trước đi ngủ là rất sướng. sáng ra dậy thấy cơ thể sáng khoái hẳn lên không bị đau nhức tí nào.
trời mưa xối xả. bạn nhắn tin “MƯA” và 2 đứa (chắc cùng nhiều người khác ở Sing nữa) ngồi tận hưởng cái mát dìu dịu hiếm có vào những buổi chiều ở Sing. quạt trần quay đều đều lơ đãng. cành hoa ly đung đưa trong gió. mình bật nhạc christina perri. mình đã thử bật norah jones lúc đầu cơn mưa vì cảm giác nhạc sẽ phù hợp với thời tiết, nhưng không cảm được. cũng như nhạc của adele, không hiểu sao mình không thích. có duy nhất cái chiều quay trở lại jakarta và bị tắc giữa đường cao tốc lúc 5 rưỡi. tắc như thế cho tới 8h tối. mọi người đều mệt sau 1 ngày rafting. không ngủ thì ngồi im lặng. hôm đấy cũng là hôm gần cuối chuyến đi. bài someone like you vang lên từ đài. cảm giác mệt và mãn nguyện. thời gian như dừng lại (nó dừng lại thật vì xe cứ đứng nguyên 1 chỗ như thế, cứ 15 giây mới nhích lên được 1 tí). những dải hoàng hôn kéo dài trên nền trời. never mind, i’ll find someone like you….you know how the time flies, only yesterday was the time of our lives…. đúng mấy phút đó mình thấy cái đẹp của giọng adele và của bài hát man mác buồn.
nhiều lúc thấy cuộc sống chỉ cần những phút thế này. hoặc như hôm đi rafting đi ngang qua những đồi chè xanh miên man bát ngát, đủ các sắc xanh từ đậm tới nhạt (hoặc do tác dụng của nắng). văn của mình không đủ sức tả hết được sư bao la và thanh bình của những gì mình nhìn thấy, nhưng lúc đó trong đầu mình nghĩ chắc thiên đường thì cũng chỉ tới mức này thôi và bây giờ bảo chết cũng mãn nguyện vì đã được nhìn thấy cảnh này rồi. indonexia đi đâu cũng thấy được bao phủ bởi những sắc xanh của rừng và của đồi. và đâu cũng thế, kể cả ở jakarta cũng không thấy bị ô nhiễm tiếng ồn bởi còi kêu inh ỏi của đủ các loại xe.
hồi lâu rồi mình nói chuyện với bố mẹ về việc muốn đi dậy và hè này muốn đi dậy thử. tất nhiên khi đang học chính sách công và bỗng dưng đòi đi dậy hoặc đi học thêm 1 bằng sư phạm thì câu chuyện giữa 2 mẹ con sẽ trở nên căng thẳng vì mẹ thì không hiểu con nghĩ gì và con thì không hiểu sao mẹ không hiểu con nghĩ gì. kết thúc câu chuyện là mẹ chuyển sang nói tiếng Anh cái giọng mẹ vẫn dùng để tranh luận hoặc đúng hơn là cãi nhau với mấy ông bà tây vì mẹ tưởng con không hiểu nổi tiếng Việt nữa. đại loại như “fine. you do what you want to do. it is your life, your decision. i’m not going to interfere with it” còn con chỉ biết cười trừ vâng vâng dạ dạ hì hì mẹ nói cái gì thế, tất nhiên là bằng tiếng Việt. mẹ kể chuyện cho bố. lần sau hiền gọi điện về bố “a! con gái! thế nào, chương trình đào tạo giáo viên tiểu học bến đó thế nào rồi?” và cười vang.
hiền mới bắt đầu volunteer cho 1 tổ chức phi chính phủ bên này. sau 1,2 hôm volunteer, hiền email than thở với chị về việc sao suốt ngày hiền làm không công hoặc không được trả lương xứng đáng thế này. trong khi nhiều người ở tuổi của hiền kiếm ra được tương đối tiền rồi. chị email lại “serving is to stock up your treasures, be aware of your richness em.” đúng lúc vừa xem xong 3 idiots. tinh thần thoải mái hơn rất nhiều. phim 3 idiots là 1 phim ấn độ PHẢI xem mọi người ơi! đây là 1 trong số ít phim mà hiền vừa xem xong đã muốn xem lại ngay dù phim dài những 3 tiếng: http://vuighe.net/xem-phim-online/3-chang-ngoc-3-idiots-full_21009.html
trời đã tạnh mưa. chả thấy cầu vồng đâu. hôm nọ đi siêu thị bạn hỏi “hiền, sao lúc nào mày cũng phải tỏ ra mạnh mẽ thế?” câu hỏi này liên quan tới việc hiền cứ khăng khăng khuân đồ trong khi người hiền (so với người các bạn bên này) trông không giống người có thể khuân được đồ và việc gì nữa hiền cũng không rõ.
3 rưỡi chiều. một ngày tháng hai của tuổi hai mươi mấy.
bên phải, cửa sổ nhìn ra những mái nhà gạch đỏ, nắng chói chang và mây xám bắt đầu xuát hiện phía xa. trên cửa sổ có treo mấy cành hoa cát tường xanh nhạt đang bắt đầu ngả màu vàng khô. bên trái, cửa sổ và cửa ban công đặt cạnh nhau, tiếp tục là những dãy nhà trắng và mái gạch đỏ, những tán cây lan rộng làm mái che cho một khoảng sân ngăn cách 2 dãy nhà.
hôm qua những đồ nào trong phòng di chuyển được thì mình lại di chuyển. tức là tất cả mọi thứ trừ tủ quần áo vì tủ quá nặng. bạn bảo mày thích thay đổi không khí trong phòng, đợt tới thử chuyển cái giường của mày ra ban công xem không khí nó thế nào.
mình đang vui vì Uyên Linh sắp ra album!!! á! á! á! vì mình mới nhận được một hộp quà toàn đồ hay ho. hè hè. mình không phải người thích tặng quà và đòi quà. thế nên khi tự nhiên nhận được quà, mở ra làm mình thấy excited như trẻ con, và mình không phải lăn tăn ngại ngùng người ta có ý gì đó, thì cảm giác rất sướng. vì hôm rồi không chỉ mình mà mấy bạn nữa nửa đêm đi máy bay giữa một vỉa hè rộng của Sing, vừa đi vừa hát vừa nhảy.
mình mới đọc xong quyển I am a pencil của một giáo viên tiểu học dạy văn tại Queens, New York kể về hành trình của ông này và học sinh của ông ý, hầu hết con những người nhập cư từ nhiều nơi tới Mỹ với hi vọng con mình có một nền giáo dục tốt và có nhiều cơ hội cho tương lai hơn. đọc để thấy nếu được vun đắp và hướng dẫn 1 cách tận tình, trí tưởng tượng của trẻ con sẽ được bay bổng theo đúng tuổi. đây là một bài thơ của 1 bé gái viết năm lớp 5:
Spring sweeps,
up winter,
and puts it in a glass jar,
and slowly,
every day,
opens the jar
when September arrives.
Spring brings calmness
to a crazy person’s mind,
and blows a scentless
soft wind upon you,
flowering your hopes and dreams,
and sweeping nightmares away,
throwing them
into the garbage
cans.
quyển catfish and mandala của bác Andrew Phạm cũng khá là hay. hay tới mức cứ đọc được vài trang mình lại xuýt xoa sao hay thế và phải giở trang cuối ra để ngưỡng mộ bác. hồi đầu mới đọc mình bảo mẹ ơi, anh này hay quá hay quá lại đẹp trai nữa, mẹ bảo ôi zào, photoshop vào ai chả đẹp, đến con còn đẹp nữa là. về sau mình ngưỡng mộ tới mức phải google thêm và phát hiện ra gọi bác này là anh là cả 1 sự sai lầm vì bác rất già và sau khi xem thêm 2, 3 cái ảnh nữa thì mình hết ngưỡng mộ nhan sắc của bác ngay lập tức.
bác Lê Hoàng cũng hay, cha mẹ ơi là bác ý làm mình cười. ít khi đọc truyện mình cười thành tiếng mà đọc mấy tiểu phẩm của bác ý gộp lại thành sách, mấy cái này đã được đăng trên báo dưới bút danh Lê Thị Liên Hoan, mình cười lên cười xuống và mình tiếp tục vòng quay đọc được vài trang lại giở ra trang đầu ngắm (sách này ảnh ở trang đầu) bác ý và lại google xem bác ý ra sao dư lào.
mình vẫn đang không rõ mình có nên đi dậy không và nếu muốn dậy thì mình nên bắt đầu như thế nào? dậy cấp nào? dậy thử ở đâu? dậy ngay sau khi tốt nghiệp với bằng chính sách công có phải là 1 ý tưởng hay không? hài zà!
Tùng Dương hát bài này rất tuyệt vời và giàu cảm xúc! mình có thể nghe cả đời được.
năm lớp 2, mình hay ngồi mặt đường nghe bà và mấy cô hàng xóm nói chuyện, chỗ nhìn ra đường phạm văn đồng và khu cầu vượt mai dịch bây giờ. hồi đấy đường còn thưa thớt xe cộ và chắc là không bụi như bây giờ (chắc là vì không nhớ rõ và vì mình không bị ho lao sau khi ngồi đấy cả năm trời). đường cũng hẹp hơn nhiều, vì hồi đấy bà có thể ngồi bên này đường và nhận ra được cô con dâu ở bên kia đường phóng xe đi qua. ngồi nhìn các chị lướt xe máy trên đường mà ước được lớn nhanh để còn giống các chị, tự do đi lại bằng xe máy, mặc quần áo sành điệu, tóc dài thướt tha, được phép trang điểm và đi giầy cao gót. lớn hơn tí nữa, đọc báo lá cải và xem phim truyền hình rồi phim điện ảnh, tiếp tục ước được có cuộc sống giống các chị người lớn, lúc nào trông cũng đẹp, không phải học nữa, chỉ có mỗi đi làm và được sếp khen thưởng hoặc nhiều người biết đến vì thành quả trong công việc, có 1 vài tới nhiều đối tượng để ý và rồi có người yêu. mà chả có truyện nào hay phim nào lại không romanticize tình yêu lên cả nên việc có người yêu thấy tuyệt vời lắm.
bây giờ cũng tầm tuổi giống các chị hồi bé mình ngưỡng mộ (dù chỉ nhìn bề ngoài hoặc biết tới trong phim ảnh). mà những tưởng tượng hồi bé, những ước mong hồi bé chả thấy thành hiện thực. mình vẫn tiếp tục đi học và không có việc làm. vẫn chả biết mình thích gì. ăn mặc đủ ở mức không luộm thuộm chứ cũng chả phải đẹp. thích đi dép lê và không trang điểm. người yêu và những thứ hay ho liên quan tới người yêu như phim ảnh truyện vẫn quảng cáo thì chẳng thấy đâu.
cuối năm ngoái đi du lịch thái lan và lào. đấy là thời gian mình thấy thoải mái nhất, carefree nhất, và trẻ nhất từ trước tới nay. làm gì nói gì cũng được. cái việc làm gì nói gì cũng được cần được nhấn mạnh vì thực sự chẳng phải môi trường nào cũng thế, kể cả ở nhà. mình đi máy bay giữa đường (trò này là giang 2 tay ra, nghiêng bên trái lại nghiêng bên phải, vừa làm thế vừa chạy), mình được đu tay (trò này là ngoặc 2 tay mình vào tay 2 người có cân nặng chiều cao bằng nhau là hợp lí nhất, rồi co chân lên để người ta đu mình đi), mình được vừa đi giữa phố vừa ô a ô ê hát, được cùng mọi người hát vang khi ngồi trên xe túc túc đi giữa đại lộ thênh thang không 1 bóng người và bóng xe, được cười, được làm trẻ con, được không bị judged.
cuối năm nay vào miền Trung với bạn để rồi yêu Huế quá chừng. để lại tưởng tượng 1 ngày nào đó được sống trong đấy, được đi xe đạp (dù mình chưa biết đi) giữa lòng đường rợp bóng cây, thưa thớt xe cộ và đặc biệt là không bị ô nhiễm tiếng ồn, được ngồi xích lô đi dọc sông Hương. để thấy mình có thể dậy ở trường Quốc học Huế vì trường nhìn cổ kính, đẹp, và lãng mạn. để hai đứa dù chẳng phải công chúa ngôi sao gì nhưng thấy mình quá hay ho và cá tính. rồi bình luận về những cái hâm của người đời (chứ không phải người Huế). những ngày cuối của tuổi 22.
email của bạn luôn là thứ mình ngóng mỗi ngày. đọc email bạn giúp xả stress rất tốt.
“từ các quảng cáo tràn lan đạp oang oang vào màng nhĩ trên tv vn thì rút ra đc kết luận là đàn ông việt nam thì mãn dục sớm, đàn bà thì viêm ngứa tùm lum =)) tóm lại là 1 thế hệ què quặt về sức khỏe sinh sản! đây là 1 vấn đề rất NGHIÊM TRỌNG và cần đc quan tâm đúng mức!”
sau khi nghe kể về việc bên Sing nếu con trai vào phòng vệ sinh con gái sẽ bị đi tù. bạn trả lời “còn con gái vào wc nam có khi đc tặng huân chương vì sự nghiệp giải phóng phụ nữ hả”
mình bực mình khi mọi người tràn lan than thở về khối lượng bài tập và xì trét mọi người đang phải đối mặt với. lại còn có những người lấy lí do vì trường người ta (được coi là) ranking cao và người ta thuộc dạng luôn muốn thử thách bản thân nên việc bị xì trét là 1 lí do dễ hiểu. xong lại có kiểu rống lên kêu gào nhiều bài, rồi không làm bài ôn thi chỉn chu, tới lúc điểm kém lại rống lên than thân trách phận với giảng viên và hỏi về cơ hội gỡ điểm. cuộc sống thật là công bằng khi có những người có quá nhiều cơ hội trong những việc nhỏ nhặt hằng ngày.
đọc tin và đi nghe các buổi nói chuyện ở trường dạo này không làm mình cảm thấy vui lên tí nào:
-chuyện bé gái bị xe tải cán và những người đi ngang qua coi như không có gì xảy ra
-sex trafficking: những em bé 5 tuổi ở những làng nghèo trên nhiều quốc gia bị bán vào nhà chứa
-apple và các công ty xuyên quốc gia cứ vài tháng lại cho ra 1 sản phẩm mới và cả thế giới cứ thế tiêu thụ mà quên không nghĩ tới ảnh hưởng của overconsumption và waste generation đối với môi trường và việc những sản phẩm này được sản xuất từ những môi trường làm việc vô nhân tính như thế nào
-facebook lưu trữ những dữ liệu mà người sử dụng đã xóa đi và khách hàng của facebook không phải người sử dụng mà là các công ty khác.
hồi trước khi qua đây, mình có tìm hiểu 1 chút về thời kì chiến tranh chống Mỹ và phong trào nhân văn giai phẩm ở Việt Nam. có 4 tác phẩm mình recommend: Phùng Quán – 3 phút sự thật; Trần Dần – Những ngã tư và những cột đèn; Hữu Mai – Ông cố vấn; và Bảo Ninh – Nỗi buồn chiến tranh.
hiện mình đang đọc No Logo và mới đọc được hơn nửa nhưng cảm thấy như đi 1 hành trình cùng tác giả để tìm hiểu về việc các công ty đa quốc gia thông qua việc quảng cáo và xây dựng thương hiệu không những đã và đang chiếm dần các không gian sống và làm việc của mọi người trên toàn thế giới như thế nào mà còn xây dựng luật chơi riêng mà các cá thể cũng như các nước không muốn tham gia cũng không được.
mình đang nhớ hà nội và nhớ thảo quay quắt. cái nỗi nhớ này tự dưng xuất hiện vào chiều muộn hôm qua lúc đi bộ ra siêu thị và mùi ẩm ướp sau cơn mưa sộc lên mũi. vào giờ đấy ở hà nội, mình sẽ không một mình đi siêu thị. mình và thảo chắc đang ríu rít chuyện hoặc chí chóe cãi nhau.
mình vừa pha cacao uống và đang nghĩ tới việc sắp nướng bánh marble. bố bảo hết học kì này số món mình biết làm sẽ tỉ lệ nghịch với điểm trên lớp vì lúc nào điện thoại về nhà mình cũng vừa khoe đã làm thêm được món gì mới và kêu ca chán học. uống cacao và nghĩ tới việc nướng bánh làm mình nhớ thảo. thảo thích những thứ như thế này và từ hồi mình bắt đầu làm mấy thứ này mình chưa có cơ hội làm cho thảo. toàn là cho mình và mấy bạn cùng nhà.
1.Trên đoàn tàu, cô soát vé hết sức xinh đẹp cứ nhìn chằm chằm vào người đàn ông lớn tuổi áng chừng đi làm thuê, hạch sách: -Vé tàu!
Người đàn ông lớn tuổi lục khắp người từ trên xuống dưới một thôi một hồi, cuối cùng tìm thấy vé, nhưng cứ cầm trong tay không muốn chìa ra.
Cô soát vé liếc nhìn vào tay anh, cười trách móc:
- Đây là vé trẻ em.
Người đàn ông đứng tuổi đỏ bằng mặt, nhỏ nhẹ đáp:
- Vé trẻ em chẳng phải ngang giá vé người tàn tật hay sao?
Giá vé trẻ em và người tàn tật đều bằng một nửa vé, đương nhiên cô soát vé biết. Cô nhìn kỹ người đàn ông một lúc rồi hỏi:
- Anh là người tàn tật?
- Vâng, tôi là người tàn tật.
- Vậy anh cho tôi xem giấy chứng nhận tàn tật.
Người đàn ông tỏ ra căng thẳng. Anh đáp:
- Tôi… không có giấy tờ. Khi mua vé cô bán vé bảo tôi đưa giấy chứng nhận tàn tật, không biết làm thế nào, tôi đã mua vé trẻ em
Cô soát vé cười gằn:
- Không có giấy chứng nhận tàn tật, làm sao chứng minh được anh là người tàn tật?
Người đàn ông đứng tuổi im lặng, khe khẽ tháo giầy, rồi vén ống quần lên – Anh chỉ còn một nửa bàn chân.
Cô soát vé liếc nhìn, bảo:
- Tôi cần xem chừng từ, tức là quyển sổ có in mấy chữ “Giấy chứng nhận tàn tật”, có đóng con dấu bằng thép của Hội người tàn tật!
Người đàn ông đứng tuổi có khuôn mặt quả dưa đắng, giải thích:
- Tôi không có hộ khẩu của địa phương, người ta không cấp sổ tàn tật cho tôi. Hơn nữa, tôi làm việc trên công trường của tư nhân. Sau khi xảy ra sự cố ông chủ bỏ chạy, tôi cũng không có tiền đến bệnh viện giám định…
Trưởng tàu nghe tin, đến hỏi tình hình.
Người đàn ông đứng tuổi một lần nữa trình bày với trưởng tàu, mình là người tàn tật, đã mua một chiếc vé có giá trị bằng vé của người tàn tật …
Trưởng tàu cũng hỏi:
- Giấy chứng nhận tàn tật của anh đâu?
Người đàn ông đứng tuổi trả lời anh không có giấy chứng nhận tàn tật, sau đó anh cho Trưởng tàu xem nửa bàn chân của mình.
Trưởng tàu ngay đến nhìn cũng không thèm nhìn, cứ nhất quyết nói:
- Chúng tôi chỉ xem giấy chứng nhận, không xem người. Có giấy chứng nhận tàn tật chính là người tàn tật, có giấy chứng nhận tàn tật mới được hưởng chế độ ưu đãi vé người tàn tật. Anh mau mau mua vé bổ sung.
Người đứng tuổi bỗng thẫn thờ. Anh lục khắp lượt các túi trên người và hành lý, chỉ có bốn đồng, hoàn toàn không đủ mua vé bổ sung. Anh nhăn nhó và nói với trưởng tàu như khóc:
- Sau khi bàn chân tôi bị máy cán đứt một nửa, không bao giờ còn đi làm được nữa. Không có tiền, ngay đến về quê cũng không về nổi. Nửa vé này cũng do bà con đồng hương góp mỗi người một ít để mua giùm, xin ông mở lượng hải hà, giơ cao đánh khẽ, nương bàn tay cao quý, tha cho tôi.
Trưởng tàu nói kiên quyết:
- Không được.
Thừa dịp, cô soát vé nói với Trưởng tàu:
- Bắt anh ta lên đầu tàu xúc than, coi như làm lao động nghĩa vụ.
Nghĩ một lát, trưởng tàu đồng ý:
- Cũng được.
Một đồng chí lão thành ngồi đối diện với người đàn ông đứng tuổi tỏ ra chướng tai gai mắt, đứng phắt lên nhìn chằm chằm vào mắt vị trưởng tàu, hỏi:
- Anh có phải đàn ông không?
Vị trưởng tàu không hiểu, hỏi lại:
- Chuyện này có liên quan gì đến tôi có là đàn ông hay không?
- Anh hãy trả lời tôi, anh có phải đàn ông hay không?
- Đương nhiên tôi là đàn ông!
- Anh dùng cái gì để chứng minh anh là đàn ông? Anh đưa giấy chứng nhận đàn ông của mình cho mọi người xem xem?
Mọi người chung quanh cười rộ lên.
Thừ người ra một lát, vị truởng tàu nói:
- Một người đàn ông to lớn như tôi đang đứng đây, lẽ nào lại là đàn ông giả?
Đồng chí lão thành lắc lắc đầu, nói:
- Tôi cũng giống anh chị, chỉ xem chứng từ, không xem người, có giấy chứng nhận đàn ông sẽ là đàn ông, không có giấy chứng nhận đàn ông không phải đàn ông.
Vị trưởng tàu tịt ngóp, ngay một lúc không biết ứng phó ra sao.
Cô soát vé đứng ra giải vây cho Trưởng tàu. Cô nói với đồng chí lão thành:
- Tôi không phải đàn ông, có chuyện gì ông cứ nói với tôi.
Đồng chí lão thành chỉ vào mặt chị ta, nói thẳng thừng:
- Cô hoàn toàn không phải người!
Cô soát vé bỗng nổi cơn tam bành, nói the thé:
- Ông ăn nói sạch sẽ một chút. Tôi không là người thì là gì?
Đồng chí lão thành vẫn bình tĩnh, cười ranh mãnh, ông nói:
- Cô là người ư? Cô đưa giấy chứng nhận “người” của cô ra xem nào…
Mọi hành khách chung quanh lại cười ầm lên một lần nữa.
bọn mình đều đã lớn. khi những hỏi han trở nên thưa thớt dần và tin tức cập nhật về nhau rải rác trong năm. khi mốc thời gian được tính bằng những tin vui, tin buồn của người kia và lần cuối gặp nhau là khi nào. khi lần tới gặp nhau lại tặc lưỡi ấy thế mà đã tưng đấy tháng/năm.
tối đó trên máy bay, trăng đang lên. không tròn. một màu vàng cam nhờ nhờ rực lên giữa nền trời đen thăm thẳm. to và gần tới mức cảm giác chạy ra đầu cánh máy bay là chạm được vào trăng. cái thứ ánh sáng rực lên giữa trời đêm và bị mây che phủ làm tăng thêm độ mờ ảo, huyễn hoặc làm lòng chợt chùng lại. cuộc sống trước đó có mấy phút đã được sắp đặt ngay ngắn gọn ghẽ mà cái thứ ánh sáng mê hoặc và huyền bí đấy bới tung cái sự ngăn nắp của bình yên và thả mình chới với giữa bấp bênh của cuộc sống.
mình thích/thường xuyên dọn nhà và sắp xếp lại đồ đạc trong phòng. một thói quen khi sống một mình xa hà nội. cảm giác có 1 không gian nhất định mình kiểm soát và làm chủ được làm mình thấy dễ chịu hơn. cả chiều nay hì hụi lau lau quét quét kê đi kê lại đồ đạc để khỏi suy nghĩ linh tinh. để thấy có những thứ hữu hình mình có thể chạm tay vào và thay đổi được.
mọi người bắt đầu quay trở lại kí túc xá. gặp lại những gương mặt mình đã quen nhìn trong 2 tháng qua, ai cũng tươi roi rói, như chất xúc tác khiến guồng quay của cuộc sống bên sing từ từ khởi động lại. một tuần nữa thôi, cảm xúc cũng sẽ không bướng bỉnh dậm chân tại chỗ nữa. mình lớn rồi mình à.
hôm rồi ngồi quán nước với bạn. không gian mở. thấy 2 anh chị tiến tới 1 cái bàn xa xa gần mặt hồ, trên bàn trải đầy cánh hoa hồng đỏ, ở giữa là ánh nến. hiền úi úi úi, nhìn kìa á á á. bạn đeo kính vào, quay ra nhìn bàn có hoa rồi quay lại nhìn hiền cười cười “mấy tuổi rồi mà vẫn còn thích mấy thứ đấy”. 2 anh chị kia cả buổi mặt rất nghiêm trọng, hầu như là nhìn xa xăm ra mặt hồ, có vẻ không biết nói gì với nhau.
bên ngoài trời mưa ào ào. hiền mở toang hết các cửa để không khí mưa tràn vào phòng. trời hay mưa vào những lúc hiền ở nhà nên đâm ra nghĩ ngợi. nghĩ về hà nội. tối qua ngủ hiền mơ hiền về nhà chơi vào cuối tuần. và chợt nhớ ra mua hoa ở nhà rất rẻ và đấy là thói quen yêu thích của hiền vào cuối tuần. giấc mơ kết thúc lúc hiền đang sung sướng vội vàng chuẩn bị dắt xe ra cổng.
ngày quốc khánh singapore. trong căn phòng cho thuê trên tầng 12 của một tòa nhà. gió lồng lộng thổi xuyên từ cửa trước ra cửa sổ phía sau nhà. hoàng hôn bắt đầu buông xuống. giữa những gương mặt xa lạ, hiền bật khóc trong lúc đang nhặt rau trong bếp. gió và hoàng hôn làm hiền nhớ chiều hồ tây. từ hồi sang hiền chưa được khóc vì nhớ nhà. nỗi nhớ cứ âm ỉ đeo bám từng ngày không bât ra được thành 1 cảm xúc nhất định. khóc xong tự cười một mình. thấy mình trẻ con và đúng kiểu chưa bước vào đời, chưa gặp nhiều sóng gió.
*****
chiều thứ sáu, vào lúc buổi học kết thúc. hiền vào mạng trong lúc đợi bạn cùng nhà. nhận được hai email, 1 của chị, 1 của bạn. chị kể về kế hoạch trong năm tới. kế hoạch của chị và việc bạn viết thư cho mình là 2 bất ngờ lớn trong buổi chiều hôm đó. trong khoẳnh khắc ngắn ngủi vài phút, hiền như ở một quỹ đạo khác của cuộc sống, của thời gian mà chỉ có mình hiền và những câu chữ trong thư. hiền thích unexpected email lắm. làm cho cuộc sống dễ chịu hơn. cách đâ vài hôm nhận được email của bạn chỉ có mỗi subject là “so today when i was walking in central park, i think of all the good old days” kèm theo 1 bức ảnh bạn gửi từ iphone. hiền cười tít mắt. sự kiệm lời của bạn trong email và trong cách bày tỏ cảm xúc vẫn luôn làm mình cảm thấy ấm lòng.
đọc lại thư giữa 2 đứa trong cái facebook message thread từ những năm đầu của đại học để nhìn lại chặng đường 2 đứa đã đi qua. để biết vẫn có ai đó ở trong thì quá khứ dõi theo những bước đi của mình và vẫn luôn sát cánh bên cạnh mỗi khi mình có điều gì muốn tâm sự. để nhớ lại chuyện tối hôm đó mình kể cho bạn. về 1 người rụt rè, khó khăn lắm mới nói ra được rằng người ta muốn chăm sóc mình như 1 người làm vườn chăm sóc 1 đóa hoa và làm bạn sẽ không cho người ta cơ hội ở bên mình 1 cách thường xuyên, vào bất kỳ lúc nào. chuyện này cách đây 2 năm. cái người đấy bây giờ đã có mấy lượt bạn gái, toàn những em trẻ hơn mình.
*****
ánh tuyết hát trịnh công sơn là một tuyệt tác. nhưng không thể nghe vào mọi lúc mọi nơi.
“Bây giờ thì đã qua cả rồi. Tiếng ồn ào của những cuộc xung sát đã im bặt. Gió lặng cây dừng. Và vì chúng ta đã chiến thắng nên đương nhiên có nghĩa là chính nghĩa đã thắng, điều này có một ý nghĩa an ủi lớn lao, thật thế. Tuy nhiên, cứ nghĩ mà xem, cứ nhìn vào sự sống sót của bản thân mình, cứ nhìn kỹ vào nền hòa bình thản nhiên kia và nhìn cái đất nước đã chiến thắng này mà xem: đau xót, chua chát và nhất là buồn xiết bao.
Mỗi người ngã xuống để những người khác sống, điều đó chẳng có gì mới, thật thế. Nhưng khi anh và tôi thì sống còn những người ưu tú nhất, tốt đẹp nhất, những người xứng đáng hơn ai hết quyền sống trên cõi dương này đều gục ngã, bị nghiền nát, bị cỗ máy đẫm máu của chiến trận chà dập, đày đọa, bị bạo lực tăm tối hành hạ, làm nhục rồi giết chết, bị chôn vùi, bị quét sạch, bị tuyệt diệt, thì sự bình yên này, cuộc sống này cảnh trời êm biển lặng này là cả một nghịch lý quái gở.
Chính nghĩa đã thắng, lòng nhân đã thắng, nhưng cái ác, sự chết chóc và bạo lực phi nhân cũng đã thắng. Cứ nhìn mà xem, ngẫm mà xem, sự thực là như thế đấy. Những tổn thất, những mất mát có thể bù đắp, các vết thương sẽ lành, đau khổ sẽ hóa thạch, những nỗi buồn về cuộc chiến tranh thì sẽ càng ngày càng thấm thía hơn, sẽ không bao giờ nguôi.
…..
Bởi vì nhờ thế mà anh vĩnh viễn được sống trong những ngày tháng đau thương nhưng huy hoàng, những ngày bất hạnh nhưng chan chứa tình người, những ngày mà chúng ta biết rõ vì sao chúng ta cần phải bước vào chiến tranh, chúng ta cần phải chịu đựng tất cả và hy sinh tất cả. Ngày mà tất cả đều còn rất son trẻ, trong trắng và chân thành.”
Trích Nỗi buồn chiến tranh của Bảo Ninh, một tiểu thuyết về chiến tranh Việt Nam-Mỹ đã được dịch sang nhiều thứ tiếng. Tiểu thuyết này đã bị cấm xuất bản và lưu hành ở Việt Nam vào đầu những năm 90.
